przesuń do początku strony

Inne Muzea Pożarnictwa w Polsce

Oprócz Centralnego Muzeum Pożarnictwa w Mysłowicach, mającego statut muzeum państwowego, istnieje w kraju wiele innych placówek gromadzących zbiory pożarnicze, które choć są nazywane muzeami, nie spełniają wymogów stawianym muzeom przez ustawę "O ochronie dóbr kultury i o muzeach". Są to placówki o bardzo niewielkiej obsadzie etatowej lub też utrzymywane wyłącznie społecznie, podległe takim instytucjom jak Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze, Związek Ochotniczych Straży Pożarnych lub też komendom wojewódzkim straży pożarnej.

Niektóre z nich z racji zgromadzenia wartościowych zbiorów (Alwernia, Rakoniewice, Przeworsk), mają szanse przekształcenia się w przyszłości w muzea państwowe.

Muzeum w Alwerni, woj. małopolskie

Muzeum Pożarnictwa założone w 1953 r. Przez mgr Zbigniewa Gęsikowskiego, prezesa miejscowej Ochotniczej Straży Pożarnej. Mieści się w budynku stanowiącym własność OSP, utrzymywane jest przez Komendę Wojewódzką Straży Pożarnej oraz naczelnika gminy Alwernia. Zatrudnia 1 pracownika w niepełnym wymiarze czasu pracy. Nie ma statutu. Muzeum gromadzi samochody pożarnicze, sprzęt gaśniczy, strażackie odznaczenia korporacyjne oraz dokumenty archiwalne. Dysponuje bogatą biblioteką oraz pracowniami: konserwatorską, fotograficzną i introligatorską.

Muzeum w Lidzbarku Welskim, k. Działdowa

Muzeum Pożarnictwa powstało w 1974 r. z inicjatywy działacza pożarniczego, Maksymiliana Angera. Dzięki zaangażowaniu członków miejscowej Ochotniczej Straży Pożarnej i finansowym poparciu ze strony Zarządu Wojewódzkiego ZOSP w Olsztynie, wybudowano pawilon wystawowy oraz wiatę na sprzęt silnikowy. Muzeum gromadzi sikawki i samochody strażackie, odznaczenia, pieczęcie, sztandary, sprzęt bojowy strażaka. Podlega Zarządowi Wojewódzkiemu ZOSP.

Muzeum we Włocławku

Przestało funkcjonować w 1989 roku. Zbiory znajdujące się w muzeum przekazano do jednostek OSP, do których pierwotnie należały. Część zbiorów przekazano do Kujawsko-Dobrzyńskiego Parku Etnograficznego w Kłóbce (powiat włocławski, gm. Lubień Kujawski) będącego oddziałem Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej we Włocławku. W skansenie można je oglądać w remizie strażackiej z 1922 roku przeniesionej ze wsi Czaple koło Lubienia Kujawskiego.

Muzeum w Przeworsku, woj. Podkarpackie

Muzeum, podległe zarządowi miejscowej Ochotniczej Straży Pożarnej, mieści się w budynku dawnej powozowni pałacowej Andrzeja Lubomirskiego oraz wzniesionym w 1974 r. pawilonie wystawowym. W 1956 r., z okazji jubileuszu 60-lecia miejscowej OSP, zorganizowano okolicznościową wystawę sprzętu pożarniczego, zaś w 1974 r. otwarto muzeum w nowej siedzibie. Zatrudnia 3 pracowników.

Muzeum w Warszawie

Muzeum Historii i Techniki Pożarniczej zorganizowane zostało w 1983 r. w zrekonstruowanym budynku IV Oddziału Straży Warszawskiej przy ul. Chłodnej. Podlega Komendzie Stołecznej Straży Pożarnej, zatrudnia 2 etatowych pracowników. Gromadzi sprzęt gaśniczy, umundurowanie, odznaczenia, fotografie, wyposażenie bojowe strażaka, dokumenty i wydawnictwa.

Muzeum w Rakoniewicach, woj. wielkopolskie

Wielkopolskie Muzeum Pożarnictwa PTTK założono 1 II 1974 r., udostępniono zwiedzającym 24 VI 1974 r. Placówka, zatrudniająca jednego pracownika, podlega Urzędowi Gminy i Oddziałowi PTTK. Mieści się w zabytkowym budynku b. zboru ewangelickiego z 1662 r. W działach technicznym i historycznym gromadzi sikawki, motopompy, sprzęt gaśniczy i ratowniczy, wyposażenie bojowe strażaka, akta ochotniczych straży pożarnych, dyplomy, zdjęcia, odznaki i medale, sztandary.

Muzeum w Namysłowie, woj. opolskie

Muzeum Pożarnictwa przy Namysłowskim Towarzystwie Społeczno-Kulturalnym powstało w 1950 r. z inicjatywy miejscowej Ochotniczej Straży Pożarnej oraz Namysłowskiego Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego. Mieści się w zamku, podlega Komendzie Wojewódzkiej Straży Pożarnej w Opolu. 

Niezależnie od wymienionych wyżej placówek muzealnych istnieją też działy pożarnicze w następujących muzeach:

  • Muzeum Budownictwa Ludowego w Olsztynku,
  • Muzeum Budownictwa Ludowego Sanoku,
  • Muzeum Kultury Ludowej w Klobuszowej,
  • Muzeum Etnograficznym w Toruniu,
  • Muzeum Regionalnym w Złotowie,
  • Muzeum Okręgowym w Siedlcach - oddział w Kotuniu,
  • Muzeum Ziemi Kobylińskiej

Zbiory pożarnicze gromadzone są również w izbach pamiątek strażackich (potocznie również zwanych niekiedy muzeami):

  • w Bralinie k. Kępna,
  • Chełmie,
  • Kępnie,
  • Kołbucku,
  • Kielcach,
  • Kazimierzu Dolnym,
  • Mierzynku,
  • Rudzie-Hucie,
  • Olkuszu,
  • Niepokalanowie,
  • Puchaczowie,
  • Szczuczynie,
  • Kłodzku,
  • Kolbuszowej,
  • Łasinie,
  • Łomnicy.

Placówki te prowadzone przez społeczników, utrzymywane przez zarządy straży, przyczyniają się do ratowania cennych niejednokrotnie zabytków pożrniczych. Przykład stanowią Paweł Frątczak z Bydgoszczy i Grzegorz Pladzyk z Gdańska, którzy z wielką pasją i zaangażowaniem powiększają swe kolekcje o cenne zabytki pożarnicze.